Zeggen jouw ouders ook wel eens in een boze, gefrustreerde bui dat je lui bent, omdat je je kamer nog steeds niet hebt opgeruimd of je huiswerk nog niet hebt gemaakt? Believe it or not, maar verschillende onderzoeken zeggen iets anders. En guess what: je uitstelgedrag heeft dus eigenlijk niet zoveel met luiheid te maken!

Shitty feeling

Uitstellen: sommige zien het als een karaktertrek van een paar sterrenbeelden. Maar eigenlijk is uitstelgedrag een beveiligingsmechanisme. Whut? We doen dit natuurlijk niet bewust, maar het alarmsysteem in je brein -amygdala, die ook deels verantwoordelijk is voor paniekaanvallen-  herkent de taak die je moet doen als een bedreiging voor je wellbeing vanwege het nare gevoel dat je krijgt. Het niet beginnen aan een werkje kan namelijk een reden zijn van faalangst of depressie. Je lichaam kan daar op dat moment niet mee dealen en zorgt ervoor dat je het automatisch uitstelt. Handy? Not really, no.

Sad, Sad situation

Ons beveiligingssysteem heeft ons niet als een zombie in z’n greep, want we weten dat uitstellen niet goed voor ons is. Uitstellen geeft ons dan ook een enorm shitty feeling. Maar ondanks dat we ons er zo rot om voelen, blijven we het toch doen. Dat heeft by the way niet alleen te maken met ons beveiligingssysteem, maar ook vanwege een beloningsgevoel. Nadat ons lichaam voor ons besloten heeft dat we onze corduroy broeken en overalls opruimen beter voor een ander moment kunnen bewaren, krijgen we een gevoel van opluchting. Het brein heeft niet alleen een alarmsysteem, maar ook een beloningsysteem en laat opluchting nou net in die laatste categorie zitten. We worden dus ook beloond met het uitstellen van onze taakjes.

Evolutie

Heel leuk dat ons brein ons wilt beschermen tegen nare gevoelens en het taakje bewaart voor wanneer we sterker in onze high heels staan, maar onze genen kunnen daar eigenlijk niet mee dealen. Er bestaat namelijk zoiets als een evolutionaire bias, dat is een automatische piloot modus die ontstond toen onze voorouders nog vingerverfden in grotten. Zij konden zich alleen focussen op de task at hand. Dit was nodig om te overleven. Ze dachten niet na over de toekomst en konden zich niet bedenken wat zij een dag later zouden doen.

Dit is in onze genen blijven hangen. Als wij denken aan wat wij gaan doen op het leuke festival aankomende zomer, dan herkent ons brein dit niet als onszelf. Sterker nog, het ziet dit als een vreemde. De taken die wij dus uitstellen voor later zijn volgens onze hersenen ook niet van ons, maar van een vreemde. En ons aso-brein heeft geen zin om de troep of problemen van iemand anders op te ruimen.

Probleem oplossend werken

Oke, het heeft dus niet echt iets te maken met time management, luiheid of geen zin. Wat kunnen we dan doen om toch dat essay te schrijven of de puinhoop in onze kamer te cleanen? Psychiater dr. Brewer zegt dat we het brein een beter voorstel moeten doen. Dit betekent natuurlijk niet dat jij jezelf een corduroy broek belooft of een tripje naar de nieuwe Dora The Explorer film.

Het beste is zelfacceptatie, dus ook je failures. Het is oké om een keer op je muil te gaan, daar leer je van. Uit onderzoek van Carleton University blijkt dat jezelf vergeven het beste werkt en heb je minder kans om de volgende keer wel uit te stellen. Andere oplossingen voor uitstelgedrag zijn jezelf voorstellen wat jouw actie (dus jij en niet je vreemdeling jij, understand brain?) als resultaat oplevert. Schone kamer, yay! Opdracht ingeleverd, yay!

Na actie follows motivatie, dus just get started. Als laatste: probeer je uitstelgedrag te blokkeren met dingen die je afleiden. Leg bijvoorbeeld eens je telefoon weg of zet ‘m op stil.

So, relax it is not you, het is je brein … en je prehistorische opa en oma.

 

LEES OOK:

Fotografie: Unsplash